Tin tức
Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo AI và cá nhân hóa học tập trong Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai
Với mục tiêu đầy tham vọng của Chính phủ Việt Nam trong việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai vào năm 2045, công nghệ đóng vai trò là “đòn bẩy” then chốt. Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2045” đã xác định rõ: Trí tuệ nhân tạo (AI) và cá nhân hóa học tập không chỉ là xu hướng, mà là giải pháp bắt buộc để hiện thực hóa chiến lược quốc gia này.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu về cách thức ứng dụng AI và chuyển đổi số được quy định trong Đề án, mở ra cơ hội học tập đột phá cho hàng triệu học sinh, sinh viên Việt Nam.
AI và Chuyển đổi số: Tiêu chí cốt lõi của “Trường học chuẩn 2045”
Trước đây, tiêu chuẩn trường học thường xoay quanh cơ sở vật chất cứng như phòng ốc, bàn ghế. Tuy nhiên, Đề án mới đã nâng tầm yêu cầu này. Trong bộ tiêu chí đánh giá các mức độ (Mức độ 1, Mức độ 2, Mức độ 3) của cơ sở giáo dục, Chính phủ đã đưa yếu tố “chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo” vào làm thước đo chính thức.
Điều này có nghĩa là, một trường học muốn đạt chuẩn tiên tiến (Mức độ 3) vào năm 2045 không chỉ cần giáo viên giỏi, mà phải sở hữu hạ tầng số mạnh mẽ, nơi công nghệ AI hiện diện trong từng hoạt động quản lý và giảng dạy.
Cá nhân hóa học tập: Bước đột phá từ Trí tuệ nhân tạo
Một trong những thách thức lớn nhất của việc dạy ngoại ngữ đại trà là trình độ học sinh không đồng đều. Đề án đã giải quyết bài toán này bằng nhiệm vụ cụ thể tại mục III.6.a: Đầu tư phát triển các nền tảng học tập số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Phân tích trình độ và nhu cầu người học
Thay vì áp dụng một giáo trình duy nhất cho tất cả, hệ thống AI sẽ đóng vai trò như một “trợ giảng ảo”. Công nghệ này có khả năng phân tích trình độ, nhu cầu của người học dựa trên dữ liệu học tập thực tế. Từ đó, hệ thống sẽ đề xuất lộ trình học tập riêng biệt, giúp học sinh yếu lấy lại căn bản và học sinh giỏi được thử thách ở trình độ cao hơn.
Hướng tới sự hiệu quả và phù hợp
Mục tiêu của việc ứng dụng AI là tổ chức hoạt động giáo dục, dạy học tiếng Anh theo hướng “cá nhân hóa, phù hợp và hiệu quả”. Sự cá nhân hóa này giúp duy trì động lực học tập, biến tiếng Anh từ một môn học bắt buộc trở thành một công cụ giao tiếp tự nhiên, đúng với tinh thần đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.
Xây dựng hệ thống học liệu số và đào tạo trực tuyến quy mô quốc gia
Để AI có thể hoạt động hiệu quả, cần có một kho dữ liệu khổng lồ. Đề án đặt ra nhiệm vụ xây dựng và phát triển hệ thống học liệu trực tuyến mở.
Tiếp cận công bằng cho mọi người dân
Theo mục III.4.b, Nhà nước sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ để tạo ra các khóa đào tạo trực tuyến ở quy mô quốc gia. Điều này đảm bảo rằng tất cả người học, dù ở thành phố lớn hay vùng nông thôn, đều có thể dễ dàng, thuận lợi trong việc tiếp cận các chương trình, môn học và chuyên ngành bằng tiếng Anh chất lượng cao.
Kết nối liên thông và chuẩn quốc tế
Hệ thống học liệu và các chương trình đào tạo trên nền tảng số không hoạt động riêng lẻ mà sẽ được liên thông giữa các cấp học, trình độ đào tạo và phù hợp với chuẩn quốc tế. Điều này tạo ra một hành trình học tập liền mạch, giúp người học tích lũy kiến thức từ mầm non lên đến đại học và sau đại học mà không bị đứt gãy.
Ưu tiên công nghệ cho vùng khó khăn: Xóa nhòa khoảng cách số
Một điểm nhân văn và chiến lược của Đề án là việc ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến cho khu vực khó khăn và đặc biệt khó khăn.
Tại những nơi thiếu hụt giáo viên tiếng Anh chất lượng cao, công nghệ sẽ là giải pháp bù đắp. Đề án yêu cầu tăng cường trang thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin cho các khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ có các nền tảng học tập số và AI, học sinh tại các vùng này có thể tiếp cận bài giảng của giáo viên giỏi từ trung ương hoặc giáo viên bản ngữ thông qua môi trường ảo, đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Cơ hội cho EdTech: Xã hội hóa và Hợp tác doanh nghiệp
Chính phủ nhận định rằng nguồn lực nhà nước là chưa đủ để thực hiện cuộc cách mạng công nghệ này. Do đó, Đề án xây dựng cơ chế khuyến khích sự tham gia của khối tư nhân.
Mục III.6.c nhấn mạnh việc hợp tác giữa ngành giáo dục và các tổ chức công nghệ, các doanh nghiệp giáo dục số. Đây là “cánh cửa mở” cho các công ty EdTech (Công nghệ giáo dục) tham gia vào việc:
- Cung cấp công cụ học tập thông minh.
- Phát triển kho học liệu số.
- Cung cấp dịch vụ hỗ trợ dạy học tiếng Anh hiệu quả.
Sự hợp tác này không chỉ dừng lại ở cung cấp phần mềm, mà còn bao gồm việc bồi dưỡng giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý về năng lực sử dụng công nghệ trong dạy học tiếng Anh theo hướng hiện đại.
Truyền thông số và Lan tỏa giá trị
Cuối cùng, AI và công nghệ số còn được sử dụng để tạo động lực xã hội. Đề án khuyến khích việc sử dụng truyền thông số (mạng xã hội, nền tảng học tập trực tuyến) để lan tỏa các mô hình học tiếng Anh hiệu quả. Các điển hình tiên tiến, các cách làm hay sẽ được nhân rộng thông qua nền tảng số, tạo thành một phong trào thi đua thực chất và rộng khắp trên toàn quốc.
Kết luận
Việc đưa Trí tuệ nhân tạo (AI) và cá nhân hóa học tập vào trọng tâm của Đề án 2371 cho thấy tầm nhìn xa của Chính phủ Việt Nam. Chúng ta không chỉ đang dạy một ngôn ngữ, mà đang xây dựng một thế hệ công dân số toàn cầu. Bằng cách tận dụng sức mạnh của công nghệ để phân tích nhu cầu người học, xóa bỏ rào cản địa lý và huy động nguồn lực xã hội, mục tiêu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai vào năm 2045 là hoàn toàn khả thi. Đây chính là bước đệm vững chắc để Việt Nam hội nhập sâu rộng và phát triển nền kinh tế tri thức trong tương lai.