Bộ tiêu chí cơ sở vật chất cho thư viện số đạt chuẩn mức 2 trường trung học phổ thông

Dựa trên các nguồn cung cấp, đặc biệt là Thông tư 16/2022/TT-BGDĐT, bộ tiêu chí về cơ sở vật chất và các thiết bị liên quan để một thư viện trường trung học phổ thông (THPT) đạt chuẩn Mức độ 2 (bao gồm các yếu tố thúc đẩy thư viện số) được quy định cụ thể như sau:

Tiêu chuẩn về Cơ sở vật chất (Mức độ 2)

Để đạt Mức độ 2, thư viện phải đáp ứng toàn bộ các tiêu chuẩn của Mức độ 1 và các yêu cầu bổ sung về diện tích, không gian cụ thể:

• Vị trí và Diện tích tổng thể: Thư viện được bố trí ở khu vực thuận lợi, ưu tiên tầng trệt gần khối lớp học và đảm bảo cho học sinh khuyết tật tiếp cận. Diện tích tối thiểu là 0,60 m²/học sinh và tổng diện tích không nhỏ hơn 60 m² (không tính diện tích không gian mở).
• Phòng đọc:
  ◦ Phòng đọc cho học sinh: Tối thiểu 45 chỗ ngồi.
  ◦ Phòng đọc cho giáo viên: Tối thiểu 20 chỗ ngồi.
  ◦ Định mức diện tích: Bảo đảm diện tích một chỗ ngồi không nhỏ hơn 2,4 m²/chỗ.
• Khu vực lưu trữ:
  ◦ Kho sách kín: 2,5 m²/1000 đơn vị tài nguyên thông tin.
  ◦ Kho sách mở: 4,5 m²/1000 đơn vị tài nguyên thông tin.
• Khu vực quản lý: Khu vực mượn trả và quản lý không nhỏ hơn 06 m²/người làm công tác thư viện.
• Yêu cầu kỹ thuật: Sàn phải dễ vệ sinh, chống ẩm, không mài mòn; hệ thống chiếu sáng (tự nhiên và nhân tạo) phải tuân thủ quy chuẩn quốc gia; có hệ thống thông gió và đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy,,.

Tiêu chuẩn về Thiết bị chuyên dùng và Hạ tầng số (Mức độ 2)

Đây là phần quan trọng nhất để hình thành các tính năng của một thư viện số:

• Thiết bị CNTT và phần cứng:
  ◦ Có máy tính kết nối internet, máy in, các phương tiện nghe nhìn.
  ◦ Đặc biệt cần có thiết bị số hóa tài nguyên thông tin để phục vụ hoạt động thư viện tại các phòng đọc và khu vực quản lý.
  ◦ Các thiết bị công nghệ thông tin khác bổ trợ.
• Phần mềm quản lý thư viện: Phải đảm bảo các chức năng:
  ◦ Quản lý nghiệp vụ, quản lý tài nguyên thông tin, hỗ trợ tra cứu học tập và nghiên cứu.
  ◦ Có khả năng xuất biểu mẫu thống kê, sổ sách điện tử, dữ liệu báo cáo.
  ◦ Kết nối, chia sẻ dữ liệu: Hỗ trợ liên thông giữa các thư viện và kết nối với Hệ thống cơ sở dữ liệu ngành giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Thiết bị truyền thống: Vẫn phải đảm bảo đủ tủ, kệ, giá sách, bàn ghế phù hợp với lứa tuổi học sinh THPT,.

Tiêu chuẩn về Tài nguyên thông tin số (Mức độ 2)

Để vận hành như một thư viện số đạt chuẩn Mức độ 2, nguồn tài liệu phải chuyển dịch mạnh mẽ sang dạng điện tử:

• Tỷ lệ học liệu điện tử: Bảo đảm ít nhất 35% vốn tài nguyên thông tin của thư viện là học liệu điện tử.
• Hình thức quản lý: Danh mục tài nguyên thông tin phải được thể hiện qua mục lục điện tử thay cho mục lục truyền thống.
• Hệ thống tra cứu: Việc tra cứu tài nguyên thông tin và hệ thống mượn trả phải được thực hiện thông qua phần mềm quản lý thư viện.
• Liên thông: Thực hiện chia sẻ tài nguyên thông tin số định kỳ tối thiểu 01 lần/năm học với các thư viện khác.

Tóm lại, để một thư viện THPT đạt chuẩn Mức độ 2 theo hướng thư viện số, nhà trường cần chú trọng vào việc nâng cấp diện tích phòng đọc, trang bị thiết bị số hóa, áp dụng phần mềm quản lý có khả năng kết nối dữ liệu và đảm bảo ít nhất 35% tài liệu là học liệu điện tử.

Nguồn: xaydungchinhsach.chinhphu.vn