Xây dựng các cơ sở đào tạo chuyên sâu về AI và công nghệ mũi nhọn theo Nghị quyết 57

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định việc phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là yếu tố quyết định sự bứt phá của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, một trong những giải pháp đột phá là xây dựng các cơ sở đào tạo chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành công nghệ mũi nhọn, nhằm tạo ra nguồn nhân lực đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Xây dựng các trường và trung tâm đào tạo AI chuyên sâu

Nghị quyết 57 đặt ra nhiệm vụ cụ thể là xây dựng một số trường, trung tâm đào tạo tiên tiến chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI). Đây sẽ là những hạt nhân đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, ứng dụng các phương thức giảng dạy hiện đại và công nghệ tiên tiến nhất.

Bên cạnh đó, các cơ sở này có nhiệm vụ:

• Hiện đại hóa phương thức đào tạo: Đẩy mạnh ứng dụng AI trong giảng dạy và học tập.
• Hợp tác quốc tế: Triển khai các chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế và kết nối với mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
• Hợp tác công – tư: Áp dụng cơ chế đặc thù để khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp trong việc đào tạo nhân lực công nghệ số.

Đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ mũi nhọn: Bán dẫn, Vi mạch

Ngoài AI, Nghị quyết 57 đặc biệt nhấn mạnh việc tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược và then chốt. Trọng tâm đào tạo bao gồm:

• Công nghệ chip bán dẫn và vi mạch: Phát triển đội ngũ giảng viên và nhà khoa học đủ năng lực để giảng dạy các chuyên ngành này.
• Công nghệ chiến lược khác: Đào tạo chuyên sâu trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, năng lượng, vật liệu tiến tiến, công nghệ lượng tử, robot và tự động hóa.
• Khoa học cơ bản: Chú trọng đào tạo từ gốc các ngành Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học để phục vụ cho sự phát triển của công nghệ mũi nhọn.

Mô hình trường đại học là chủ thể nghiên cứu mạnh

Nghị quyết định hướng việc sắp xếp lại hệ thống tổ chức để đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu – ứng dụng – đào tạo. Các trường đại học sẽ được đầu tư để trở thành các chủ thể nghiên cứu mạnh, không chỉ thực hiện nhiệm vụ truyền thụ kiến thức mà còn là nơi sáng tạo và thử nghiệm các công nghệ mới.
Nhà nước cũng khuyến khích thành lập các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm tập trung vào công nghệ chiến lược ngay tại các cơ sở đào tạo.

Cơ chế đặc thù thu hút tài năng và hỗ trợ người học

Để thu hút sinh viên giỏi và các chuyên gia hàng đầu, Nghị quyết 57 đưa ra những chính sách hấp dẫn:

• Hỗ trợ tài chính: Ban hành chính sách ưu đãi về tín dụng, học bổng và học phí cho học sinh, sinh viên theo học các ngành công nghệ then chốt, đặc biệt là ở trình độ sau đại học.
• Chương trình đào tạo tài năng: Xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo tài năng trên nhiều lĩnh vực.
• Thu hút chuyên gia: Có cơ chế đặc thù về nhập quốc tịch, nhà ở, đất đai và thu nhập để thu hút các nhà khoa học đầu ngành, các “tổng công trình sư” quốc tế tham gia đào tạo và nghiên cứu tại Việt Nam.

Kết luận

Việc đầu tư xây dựng các cơ sở đào tạo chuyên sâu về AI và công nghệ mũi nhọn theo tinh thần Nghị quyết 57 là bước đi chiến lược nhằm đạt mục tiêu 12 người nghiên cứu khoa học trên một vạn dân vào năm 2030. Đây chính là nền tảng để Việt Nam làm chủ công nghệ cốt lõi và vươn mình trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.